Yumurtalık Kisti Belirtileri ve Tedavisi

Yumurtalık Kisti Belirtileri ve Tedavisi

Yumurtalık kisti, kadınlarda oldukça sık karşılaşılan problemlerdir. Genellikle hormonal düzendeki bozulmalar sonucunda ortaya çıkan bu kistler, içi sıvı, jelimsi bir madde ile dolu yapılardır. Büyük çoğunluğu iyi huylu olmakla beraber, bazı yumurtalık kistlerinin kanserleşme ihtimali bulunduğu için, yumurtalık kistlerinin mutlaka kontrol altında tutulması ve gerekli tedavilerin uygulanması önerilir. Yumurtalık kistleri düzensiz adet döngüsü, ara kanamalar, şiddetli adet sancısı, karında ağrı ve şişlik gibi birçok şikayetlere  yol açabilir. Gerekli görüldüğü durumlarda, cerrahi müdahale de yumurtalık kisti tedavisinde başvurulan bir yöntemdir. Tedavi yöntemine karar verilirken, kistin boyutu ve hastada yol açtığı semptomlar göz önünde bulundurulur.

Yumurtalık Kistleri Neden Olur?

Yumurtalık kistleri, genellikle hormonal düzendeki bozulmalar nedeniyle ortaya çıkar. Yumurtalıkların içerisinde, folikül ismi verilen kesecikler bulunur. Yumurta hücresini içerisinde barındıran bu kesecikler, belirli bir olgunluğa eriştiğinde çatlayarak yumurtayı açığa çıkartırlar. Ancak bu yumurtlama döngüsü, vücuttaki oldukça hassas hormonal düzene bağlı olarak gerçekleşir. Hormonal düzendeki bozulmalar, foliküllerin gerekli olgunluğa ulaşamamasına ve çatlayarak yumurtayı bırakamamasına neden olabilir. Bu durumda, çatlayamayan foliküller, zamanla kistleşerek over kisti olarak da bilinen, yumurtalık kistlerine sebep olur. Yumurtalıklarda bu şekilde kistlerin ortaya çıkması, hormonal dengenin daha da bozulmasına yol açar. Bunun sonucunda, yumurtlama sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi gittikçe güçleşir ve tedaviye başvurmak gerekir.

Yumurtalık Kistine Neden Olan Diğer Faktörler 

• Endometriozis hastalığı
• Hamilelik
• Pelvik enfeksiyonlar
• Kanserler

Yumurtalık Kisti Türleri Nelerdir?

Yumurtalık kistleri, farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Kiste neden olan faktöre ve kistin yol açtığı belirtilere bağlı olarak, farklı yumurtalık kisti türlerinden bahsetmek mümkündür.

• Genellikle hormonal dengedeki bozukluk nedeniyle ortaya çıkan folikül kistleri,
• Yumurta hücresinin atıldığı korpus luteum dokusundaki farklılaşma ile oluşan kistler,
• Rahim içi endometrial tabakanın yumurtalıklarda da oluşması ile ortaya çıkan endometriozis hastalığının sebep olduğu çikolata kistleri,
• Kısırlık tedavisi gören hastalarda aşırı hormon salgısına bağlı olarak oluşan teka-lutein kisti,
• Hamilelikte ortaya çıkan gebelik luteoması, karşılaşılan farklı yumurtalık kisti türleridir.

Yumurtalık Kisti Belirtileri Nelerdir?

Yumurtalık kisti, küçük boyutlu olduklarında herhangi bir belirtiye neden olmayıp, kendi kendine geçme eğilimi gösterebilirler. Ancak daha büyük boyutlu ve zamanla iyileşme eğilimi göstermeyen kistler, hastalarda birtakım semptomların gözlemlenmesine neden olur.

• Adet döngüsünde düzensizlik
• Şiddetli adet sancısı
• Regl kanamasının uzun sürmesi veya çok yoğun olması
• Karında ve kasıklarda ağrılar
• Karında şişlik
• Sindirim sistemi problemleri
• İdrar yolu şikâyetleri
• Bulantı ve kusma
• Ateş

Yumurtalık Kisti Kısırlık Yapar Mı?

Basit yumurtalık kistleri kısırlığa sebep olmazken endometrioma dediğimiz çikolata kistleri doğurganlığı olumsuz etkileyebilir.

Yumurtalık Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yumurtalık kisti tedavisi, hastada görülen semptomlara bağlı olarak belirlenen bir süreçtir. Herhangi bir belirti ve rahatsızlığa yol açmayan kistlerde, düzenli kontrolle kistin gözlem altında tutulması yeterli olabilir. Ancak hastada adet düzensizliği gibi belirtiler açığa çıktığında, tedavi yöntemlerine başvurmak gerekir.

Yumurtalık kisti tedavisinde, hormonal dengeyi tekrardan sağlamaya yönelik ilaçla tedavi, en sık başvurulan yöntemdir. Genellikle doğum kontrol haplarından yararlanılan bu yöntemde, adet döngüsünün düzene girmesi sağlanır. Hormonal dengenin tekrardan kurulmasıyla, yumurtalıklarda görülen kistlerin zamanla küçülüp, yok olmaları beklenir.

Büyük boyutlu veya düzenli takipte sürekli büyüme eğilimi gösterdiği tespit edilen kistlerde ise cerrahi müdahaleye başvurmak gerekebilir. 8-10 cm boyutuna ulaşmış, hastalarda şiddetli ağrılara yol açan kistler, ameliyatla alınabilir.

Yumurtalık Kanserleri Nasıl Belirti Verir?

Yumurtalık kanserleri karın içerisinde büyük boyutlara gelmeden semptom vermeyebilirler. Kısa sürede hızlı büyüyen ve yayılan kanser türleridir. Bütün kanser tiplerinde olduğu gibi erken tanı çok önemlidir. Bu yüzden şikayeti olsun olmasın tüm yaş grubundaki kadınların mutlaka yıllık jinekolojik kontrollerini yaptırması gerekir.

Doç. Dr. Demet Kokanalı
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Lokman Hekim Akay Hastanesi