İYOT EKSİKLİĞİUzm. Dr. Recep Alanlı Oluşturuldu: 2018-01-22 07:35:12
Görüntü Sayısı: 389

İYOT EKSİKLİĞİ

İyot vücutta üretilmeyen ve dışarıdan almak zorunda olduğumuz bir mineraldir. İyot tiroid hormonlarının ana hammaddesidir.


İYOT EKSİKLİĞİ

İyot vücutta üretilmeyen ve dışarıdan almak zorunda olduğumuz bir mineraldir. İyot tiroid hormonlarının ana hammaddesidir. Günlük 150 mikrogram iyot alımı önerilmektedir. İyot denizden uzak ve dağlık bölgelerin toprağında çok az bulunur. Dolayısıyla burada yaşayanlarda iyot eksikliği gelişebilir.İyottan zengin gıdalar; süt, peynir, yumurta, yoğurt ve deniz balıklarıdır. İyot eksikliğinde yeterli tiroid hormonu üretilemez. Bu durumda tiroid bezi yeterli tiroid hormonu üretebilmek için büyümek zorunda kalır. Bu da guatra yol açar. İyot eksikliği devam ederse hipotiroidi de gelişebilir.

Kandaki iyotu tiroid hücresine alan taşıyıcılar vardır. Alınan iyotun çoğu tiroid bezinde depolanır. Bu da iyot eksikliği geliştiğinde bir süre vücudun bundan etkilenmemesini sağlar.
Kandaki iyot, ihtiyaç miktarı kadar tiroid içine alınır; kullanılmayan kısım ise böbrekten atılır. İdrardaki iyot konsantrasyonu son 24 saatte alınan iyot miktarını gösterir. İyot eksikliğinde T4 hormonu yerine daha çok T3 hormonu üretilir. Kandaki T4 miktarı azalır. Bu durumda TSH miktarı artar. TSH hormonunun, hücrelerin kandan iyot alımını ve hormon sentezini uyarıcı etkisi vardır.

Gebelerde oluşan iyot eksikliği bebeğin zihinsel gelişimini olumsuz etkilemektedir. Gebelerde, tiroid hormon üretiminin artması, bebeğin iyot kullanması ve idrarla iyot atılımının artması nedeniyle gebenin günlük iyot gereksinimi artmaktadır. Bu yüzden dikkatli olunmalı ve gerekli kişilere iyot desteği verilmelidir. 1997 yılından sonra ülkemizde iyotlu tuz tüketimi arttırılarak, iyot eksikliği sıklığında azalma saptanmıştır.Yine de özellikle kırsal kesimde iyot eksikliği görülmektedir. Bu yüzden iyottan fakir beslenenlerin belirlenmesi önemlidir. 24 saatlik idrarda iyot ölçümü diyetle alınan iyot miktarını doğru bir şekilde yansıttığı için eksikliği saptamada kullanılmaktadır. Ayrıca iyot eksikliğinde, tiroid bezi hacmi arttığı için, kandaki tiroglobulin seviyesi artmaktadır. İyot eksikliği saptananlara günlük 100-150 mikrogram iyot verilmesi önerilir.


Bu yazı Uzm. Dr. Recep Alanlı tarafından yazıldı ve 389 kere izlendi.


Yorumlar

Yükleniyor...