ÇOCUKLUK DÖNEMİ UYKU BOZUKLUKLARILokman Hekim Hastaneler Grubu Oluşturuldu: 2017-11-22 07:03:27
Görüntü Sayısı: 223

ÇOCUKLUK DÖNEMİ UYKU BOZUKLUKLARI

Uyku, bebeklikten itibaren insan sağlığını en yakından ilgilendiren temel ihtiyaçlardandır. İlk yıllarda beyin gelişimiyle ve sonraki yıllarda ayrıca dikkat, konsantrasyon, hafıza, fiziksel yenilenme, ruhsal iyileşme gibi birçok konuda etkisi ispatlanmıştır.


ÇOCUKLUK DÖNEMİ UYKU BOZUKLUKLARI

Çocukluk dönemi uyku bozuklukları

Uyku, bebeklikten itibaren insan sağlığını en yakından ilgilendiren temel ihtiyaçlardandır. İlk yıllarda beyin gelişimiyle ve sonraki yıllarda ayrıca dikkat, konsantrasyon, hafıza, fiziksel yenilenme, ruhsal iyileşme gibi birçok konuda etkisi ispatlanmıştır.

Genelde 4-10 yaş arası yoğun olarak görülen ve ergenlikle beraber azalan bazı uyku bozuklukları çocukluk dönemini etkilemektedir. Yapılan geniş çaplı bir araştırmada sırasıyla uykusuzluk, uyku apne sendromu, gece terörü, kabus, uykuda yürüme ve diş gıcırdatma/sıkma bozukluklarının yüzde 1-5 oranında görüldüğü belirtilmiştir.

Tüm uyku bozukluklarında öncelikle çocuk doktoruna danışılması, daha sonra psikolog veya psikiyatristle iş bilirliğinin yapılması önerilir.

Uykusuzluk

Gün boyunca yorgun ve uykulu olan çocuklar bazen tembel olarak adlandırılabiliyor. Oysa ki bu sorunun altında gece kaliteli ve uzun süre uyuyamama, gerektiğinden erken uyanma gibi davranış sorunları yatıyor olabilir. Genelde stres, kaygı, fiziksel ağrılar, alt ıslatma, bebeklik döneminden uyku davranışını kazanamama gibi durumlar uykusuzluk sorununu doğurabilir. Okul hayatında zorlanmak, sosyal ilişkilerdeki çatışmalar, sınav dönemleri, aile içi sorunlar gibi konuları değerlendirmek önemlidir.

Uyku apne sendromu

Aşırı gündüz uyuklaması, obezite, Huzursuz Bacak Sendromu ve bazen de horlama ile ilişkilendirilir. Gece boyunca periyodik olarak nefes almanın kesildiği, ve bunun bazen onlarca defa tekrarlanmasıyla tanılanır. Oldukça önemlidir ve mutlaka uzman doktor yardımı alınmalıdır.

Gece terörü

Genelde uykuya geçtikten sonra ilk 1-2 saat içinde, ani çığlıklar, tuhaf sesler, çırpınma hareketleri, halüsinasyon görme, uyanık gibi görünme durumları içeren, yoğun kaygı ve korku duygusu içeren uyku bozukluğudur. Bazı durumlarda daha uzun sürse de genelde 5-10 dakika içinde olayın şiddeti azalır, çocuk uykuya geri döner.

Çocuğun kendine ve çevreye zarar vermemesi için güvenliğinin sağlanması öncelik taşır. Ebeveynlerin sakin olması, yumuşak ve telkin edici ses tonu kullanmaları, çocuğu uyandırmaya çalışmamaları önemlidir. Çocuk uykuya geçer ve sabah olayı hatırlamaz.

O dönem içinde olan olayların değerlendirilmesi, çocuğu etkileyebilecek, strese yol açabilecek değişikliklerin değerlendirilmesi gerekir. Eğer peşpeşe aynı saat dilimlerinde oluyorsa, örneğin 23:30 gibi, çocuğun yarım saat öncesinde biraz uyandırılması, uyku döngüsünün değiştirilmesi yararlı olabilir. Çoğu uyku bozukluğu gibi ergenliğe doğru azalır, ve ergenlik döneminde ortadan kalkar.

Kabus görme

Çok canlı içerikli, korkutucu, bireyi çaresiz hissettiren, korku duygusunun eşlik ettiği rüyalardır. Çocuk korkuyla uyanır ve rüyasını hatırlar. Ağlama, korkma, titreme gibi tepkiler gösterir, ama bunlar uyku teröründeki tepkilere göre oldukça hafif ve kontrol edilebilir durumdadır.

Ilık süt içme, gece lambası kullanma, sakinleştirici temas kurma yeterli gelebilir. Daha sonrasında kabusu anlamak için gün içinde yaşadığı olaylar değerlendirilebilir, rüyasına dair kendi yorumları sorulabilir. İzlediği film, video, oyun ve kitap içeriklerinin de katkısı olabileceği için ebeveyn denetimine önem verilebilir.

Uyurgezerlik

Ertesi gün hatırlanmayacak şekilde yaşanan, uyku halinde yataktan kalkma ve yürümeyi içeren bir dizi davranıştır. Ailevi yatkınlık önemli bir faktördür, ergenlik döneminde geçmesi beklenir. Çocuğun uyandırılmadan, sakin şekilde takibi, yatağına yönlendirilmesi yeterlidir. Bazı vakalarda ev içi kazaların önlenmesi ve evden çıkmasının engellenmesi için güvenlik önlemleri almak gerekebilir.

Diş gıcırdatma

Üst ve alt çene dişlerinin birbirine değmesiyle gıcırdatma oluşur, bazen sadece yoğun bir sıkma davranışı görülür. Psikolojik faktörlerin etkili olduğu düşünülebilir, stres kaynaklarının araştırılması yararlı olur. Psikoterapi ve diş sağlığına yönelik tedavilerin beraber yürütülmesi önerilir.

Sağlıklı uyku nasıl olmalı?

Derin, çok sık uyanılmayan, gevşeme ve dinlenme sağlayan, tahmini aşağıdaki sürelere uygun olan uyku için yeterli ve sağlıklı uyku denilebilir. Sağlıklı uyku şu şekilde olmalıdır:

1 yaş- yaklaşık 16 saat uyku

1-3 yaş- 12 ila 14 saat uyku

4-6 yaş- 11- 12 saat uyku

7-12 yaş- yaklaşık 10 saat uyku

13-18 yaş- 8-10 saat uyku

Yetişkinler- 7-8 saat uyku


Bu yazı Lokman Hekim Hastaneler Grubu tarafından yazıldı ve 223 kere izlendi.


Yorumlar

Yükleniyor...