Plateletten Zengin Plazma Tedavisi (PRP)Doç. Dr. Alper Murat Ulaşlı Oluşturuldu: 2017-03-09 12:38:26
Görüntü Sayısı: 2219

Plateletten Zengin Plazma Tedavisi (PRP)

PRP tedavisi; kişinin kendi kanından elde edilen, plateletten ve çeşitli doku büyüme faktörlerinden zengin plazma sıvısının hasarlı dokuya verilmesi esasına dayanır.

Plateletten Zengin Plazma Tedavisi (PRP)
  • Akut enfeksiyon geçiren ve antibiyotik tedavisi alan hastalarda,
  • Kan hastalıkları (trombosit azlığı, anemi, vb) durumunda,
  • Kemoterapi veya sistemik bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanan hastalarda,
  • Karaciğer yetmezliği olan hastalarda,
  • Protez eklemde,
  • Gebelerde (gerekli olmadıkça) kullanılmaz.

Konsantre şekilde verilen plateletlerden salınan doku büyüme faktörleri, sitokinler ve çok az miktarda da olsa kök hücreleri hasarlı dokunun tamiri için uyarıcı vazife görür ve iyileşmeyi hızlandırır. PRP; özel bir kit kullanılarak kanın uygun bir yöntem ile santrifüj edilmesiyle elde edilir.

Kimlere uygulanır?

PRP çok sayıda rahatsızlıkta kullanılabilse de özellikle geleneksel birinci basamak tedavi yöntemlerine (fizik tedavi, ağrı kesiciler, aktivite modifikasyonu vb.) yeterli cevap vermeyen hastalara önerilir. Üç ila altı aydan uzun süren ağrısı olan, klinik muayene ve radyolojik inceleme sonucunda tendon hasarı, osteoartrit (eklem kireçlemesi), kıkırdak hasarı, kas hasarı tesbit edilen hastalara uygulanabilir. Bunun dışında ekleme yönelik cerrahi uygulama yapılmasını reddeden veya ertelemek isteyen hastalarda da PRP uygulanabilir.

PRP tedavisi uygulanabilen başlıca kas iskelet sistemi rahatsızlıkları:

  • Kalça osteoartriti (Kireçleme)
  • Diz osteoartriti, menisküs yaralanması, lif zedelenmesi
  • Aşil tendinopatisi, yırtığı, peroneal tendinit
  • Plantar fasiit (Topuk dikeni), plantar liflerin yırtığı, zedelenmesi
  • Lateral epikondilit (Tenisçi dirseği), medial epikondilit (golfçü dirseği)
  • Patellar tendinit, patellar tendon yırtığı
  • Omuz tendon hasarı, Donuk omuz
  • Kas yırtıkları
  • Bası yarası
  • Sakroiliak eklem ve iliolomber bölge (bel ve kuyruk sokumu bölgeleri) kronik ligamentöz hasar ve ağrısı.

Yukarıdaki rahatsızlıklar dışında Dermatoloji, Plastik cerrahi, Ortopedi, Diş hekimliği gibi alanlarda da yaygın olarak kullanılmaktadır.

Hangi hastalarda kullanılmaz?

Platelet fonksiyonunu bozan asetil salisilik asit (Aspirin, Coraspin), klopidogrel (Plavix) kullanan hastalar, pioglitazon (Glifix, Dropia) kullanan diabet hastaları ile warfarin (Coumadin) tedavisi altında olup INR düzeyi 2.5 ve üzeri olan hastalarda ilaç tedavisinin geçici süreyle hekim önerisiyle modifiye edilmesi gerekir. Kontrolsüz hipertansiyon durumunda PRP enjeksiyonu ertelenebilir. Kan şekerinin aşırı yüksekliği durumunda yara iyileşmesi de etkileneceği için PRP enjeksiyonu ertelenebilir. PRP enjeksiyonu öncesi son 24 saat alkol kullanılması önerilmemektedir.

  • Akut enfeksiyon geçiren ve antibiyotik tedavisi alan hastalarda,
  • Kan hastalıkları (trombosit azlığı, anemi, vb) durumunda,
  • Kemoterapi veya sistemik bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanan hastalarda,
  • Karaciğer yetmezliği olan hastalarda,
  • Protez eklemde,
  • Gebelerde (gerekli olmadıkça) kullanılmaz.

Kaç defa uygulanmalıdır?

PRP tedavisinin seans sayısını bildiren kesin kanıtlar olmamakla birlikte, hasarlı doku tipi, hasarın derecesi, uygulama yapılan bölge, hastanın yaşı ve eşlik eden hastalıkları da dikkate alınarak seans sayısına karar verilir. Seans sayısı 1-6 arasında değişebilir.

PRP tedavisinin yan etkileri var mıdır?

Geçici lokal ağrı veya rahatsızlık hissi, baş dönmesi, nadiren enjeksiyon yapılan eklemde şişlik, ısı artışı gibi durumlar meydana gelebilir.

Hasta eğitimi

PRP tedavisi sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılanmamaktadır. Sıklıkla birden fazla enjeksiyon gerekebileceği için hasta bu konuda bilgilendirilmelidir. Enjeksiyon öncesinde tercihen 1 hafta, enjeksiyon sonrası ise 2-3 hafta süreyle hekimin önereceği dışında (parasetamol, tramadol vb) ağrı kesici ilaç kullanılması PRP etkinliğini azaltacağı ve iyileşmeyi bozabileceği nedeniyle önerilmemektedir.

Enjeksiyon günü: Genel olarak enjeksiyonun sabah saatlerinde yapılması tavsiye edilmektedir. Sabah ağır olmayan bir kahvaltı yapılması önerilir. Keza önceki gün ağır ve yağlı gıdalardan kaçınılmalıdır.

Enjeksiyon sonrası 0-7. Günler: Enjeksiyon yapıldıktan sonra uygulama yapılan ekleme yük bindirilmesi önerilmez. Hekim tarafından uygun hastalara koltuk değneği, baston, splint, breys önerilebilir. Omuz veya kol bölgesine enjeksiyon yapıldıysa ilk bir hafta bir diş fırçası ağırlığı kadar yük dışında yük kaldırılmasına izin verilmez. Daha sonraki haftalarda kademeli olarak yük verilmeye başlanabilir. Bacak bölgesine (kalça, diz, ayak bileği vb.) enjeksiyon yapıldıysa ilk 1 hafta mecbur kalınmadıkça yük verilmesi önerilmez. Enjeksiyon sonrası ağrı durumunda parasetamol (Parol vb.) kullanılabilir. Parasetamol Yeterli gelmeyen hastalara ise tramadol veya başka bir narkotik analjezik verilebilir. Enjeksiyon sonrası enjeksiyon bölgesine soğuk uygulama önerilmez! Kontrollü sıcak uygulama yapılabilir. Enjeksiyon yapılan gün ılık suyla duş alınabilir, sauna veya aşırı sıcak sudan kaçınılmalıdır. Enjeksiyon sonrası ilk bir hafta hekim önerileri doğrultusunda araç kullanmaktan kaçınılması gerekebilir.

Egzersiz: İlk hafta enjeksiyon yapılan bölgeye yük veya stres bindirmekten kaçınılmalıdır. Yardımlı eklem hareket açıklığı (EHA) egzersizleri (omuz enjeksiyonu yapıldıysa pasif EHA, izometrik egzersizler yapılabiir. Ağrıyı azaltmaya yönelik fizik tedavi ajanları (non-termal ultrasound, soğuk lazer, TENS vb.) uygulanabilir. 2. haftadan itibaren kademeli olarak yük bindirme, nazik germe, hafif yük kaldırmaya geçilebilir.

Nasıl yapılır?

PRP uygulaması hastadan kanın alınarak işlenmesi ve uygulamasından oluşur. Hazırlık işlemi yaklaşık 10-15 dakika sürer. Enjeksiyon işlemi hekimin tercihine göre manuel veya ultrasound eşliğinde yapılır.


Bu yazı Doç. Dr. Alper Murat Ulaşlı tarafından yazıldı ve 2219 kere izlendi.


Yorumlar

Yükleniyor...


İlgili Makaleler