ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz) Hastalığı Nedir ?Lokman Hekim Hastaneler Grubu Oluşturuldu: 2017-01-09 10:51:17
Görüntü Sayısı: 6499

ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz) Hastalığı Nedir ?

ALS, açık adıyla amyotrofik lateral skleroz (ALS), aynı zamanda motor nöron hastalığı olarak da bilinmektedir. Beyin sapı ve omurilik bölgelerinde bulunan motor sinir hücreleri adı verilen hücrelerin kaybı sonucunda gelişen bir hastalıktır. Bu hücrelerin kaybı ilgili kaslarda güçsüzlük ve erimelere yol açarken kişide akıl ve hafıza kusurlarına yol açmaz..

ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz) Hastalığı Nedir ?

ALS NEDİR?


ALS, açık adıyla amyotrofik lateral skleroz (ALS), aynı zamanda motor nöron hastalığı olarak da bilinmektedir. Beyin sapı ve omurilik bölgelerinde bulunan motor sinir hücreleri adı verilen hücrelerin kaybı sonucunda gelişen bir hastalıktır. Bu hücrelerin kaybı ilgili kaslarda güçsüzlük ve erimelere yol açarken kişide akıl ve hafıza kusurlarına yol açmaz..

Kaslardaki zayıflık, genellikle ellerde erime ve güçsüzlük ile başlar. Kişi el bölgesindeki kaslarda çökmeler ve kavramada güçsüzlük hisseder. Bazen dil bölgesinde başlayabilir. Yutma ve konuşma problemlerine yol açabilir. Aynı şekilde kişilerde bacak kaslarında güçsüzlük ve deri altında hareketlilik olarak hissedilebilen seyirmeler, tıbbi adıyla fasikülasyon adı verilen şikayetler gelişebilir. Hastalığın ileri evrelerinde solunum sıkıntıları gelişebilir. Hastalar genellikle 50 yaş üstündedir ve erkek tutulumu daha sıktır. Daha genç ve daha ileri yaşlarda da ortaya çıkabilir. Toplumda görülme sıklığı yaklaşık 100.000 de 1-1,5 kadardır..

ALS hastalarının ortalama 3-5 yıl kadar yaşayabildikleri belirlenmişse de, daha uzun süre yaşayan kişiler de vardır.

ALS'nin kesin olarak nedenini bilinememekle birlikte çeşitli risk faktörleri tanımlanmıştır. Bağışıklık sisteminde anormalliğe yol açan bir virüsten şüphelenilmekle birlikte kesin kanıt gösterilememiştir. Ailesel formda ise genetik bir özelliğin olduğu öngörülse de yine de kesin kanıtlar gösterilememiştir..

ALS BELİRTİLERİ


ALS’ye dair ilk belirtiler genellikle çok hafiftir. Kişi el kasları üzerinde doğrulurken güçsüzlük , kaslarda seğirme, kaslarda çökme, kavramada güçsüzlük hissedebilir. Bu tür belirtilerin zamanla giderek artış gösterir. ALS’nin belirtileri sonucunda vücutta hangi kas etkilenmekteyse o kısım ilk olarak zarar görür. Hastaların % 75’inde ilk belirtiler, kol ve bacak kaslarında görülmüştür. Bu vakaların bazılarında hastalık önce bacaklardan bir tanesini etkilemiş ve hastalar da bunu ilk olarak yürürken veya koşarken sendeledikleri sonucu keşfetmişlerdir.

Bu hastalığa yakalanmış hastaların yaklaşık %25 kadarında daha farklı belirtiler görülmüştür. Bunlardan en önemlisi konuşma zorluğu, konuşmaların net anlaşılamamasıdır. Konuşurken sesin giderek alçalması da olabilecek şikayetler arasındadır. Çiğneme bozuklukları ve dilin hareketinin zorlaşması da gelişebilen şikayetler arasındadır. Bunların sonucunda yutma güçlükleri ve yiyeceklerin solunum yollarına kaçması yine ALS hastalığında oluşabilecek şikayetlerden bazılarıdır.

ALS TEŞHİSİ


ALS hastalığının teşhisinde hastanın şikayetlerinin iyi bir öyküsünün alınması en önemli adımı oluşturmaktadır. Sonrasında kaslardaki zayıflıkların, refleks muayenelerinin, yapılması, yutma ve konuşma fonksiyonlarının muayenesini, kişinin zihinsel fonksiyonlarının değerlendirilmesini içeren ayrıntılı bir nörolojik muayene 2. adımı oluşturur. ALS de algı bozulması beklenmeyen bir durumdur. Sonraki adım hastalıktan şüphelenme ve diğer olabilecek rahatsızlıkların ekartasyonudur.

ALS'nin belirtileri tedavi olasılığı daha yüksek olan birçok başka hastalıkla benzer olabilir. Birçok uygun test yapılarak hastalığın niteliği anlaşılabilmektedir.Bu testlerden biri de elektromiyografi (EMG)'dir. EMG'nin kesin sonuçları hastaya tam olarak ALS tanısının konmasında etkili olmaktadır. MR incelemem genellikle aynı şekilde belirtilere yol açabilecek başka hastalıkları dışlamak için başvurulan önemli yöntemlerden birisidir. Yine aynı sebeple bazı laboratuvar testlerine başvurulabilinir.

ALS TEDAVİSİ


ALS için henüz bir tedavi bulunamamıştır. Hastalığı tedavi etmede değil ama hızını azaltmak için Riluzol etken maddesi olan ilaç kullanılmaktadır. Amaçlardan birisi de hastaların daha iyi bir hayat sürmesi ve hastanın şikayetleriniz azaltılmasıdır. Bu amaçla fizik tedavi programları oluşturulmakta, beslenme problemlerine çözümler geliştirilmektedir.Hastanın mümkün olduğunca harekete devamını sağlayacak program ve ekipmanlar hazırlanmaktadır. Ayrıca hastalık esnasında gelişmesi muhtemel depresyon, uyku bozukluğu ve kabızlık gibi şikayetlerin erken giderilmesi hastanın yaşam kalitesini artıracaktır.

Uzm. Dr. Ali YAKUT

27 Ağustos 2014


Bu yazı Lokman Hekim Hastaneler Grubu tarafından yazıldı ve 6499 kere izlendi.


Yorumlar

Yükleniyor...


İlgili Makaleler