Anksiyete Nedir?

Anksiyete Nedir?

Anksiyete, mevcut durumla orantısız korku ve endişeye neden olabilen ruh sağlığı sorunudur. Bu duygulara ek olarak fiziksel gerginlik eşlik eder. Anksiyete (kaygı bozukluğu) yaşaya duyarken bireyin kendini kontrol etmesi zordur. Kaygı bozuklukları günlük aktiviteleri engeller ve kişinin aile, sosyal, okul veya iş hayatını olumsuz etkileyebilir. Tedavi edilmezse uzun süre devam edebilir.

Anksiyete (Kaygı Bozukluğu) Belirtileri Nedir?

Kaygı bozukluğu olan kişiler belirli bir durum için aşırı korku veya endişe duyarlarken, yaygın kaygı bozukluğunda ise birçok durum için korku veya endişe duyarlar. Bu belirtiler ise uzun süre yaşanır. Genellikle kendilerini kaygılandıran durumlardan kaçınırlar.

Belirtiler ise:

• Karar vermede zorluk
• Sinirli, gergin veya huzursuz ruh hali
• Mide bulantısı
• Karın ağrısı
• Kalp çarpıntısı yaşamak
• Terleme, titreme veya sallanma
• Uyku sorunları
• Bir tehlike, panik veya felaket duygusu

Anksiyete Neden Olur?

Anksiyetenin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte bazı sebepler rol oynayabilir.

• Genetik faktörler
• Stres
• Beyindeki kimyasallarda meydana gelen bozulmalar
• Yasaklı madde kullanımı
• Yetersiz uyku
• Serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerdeki dengesizlikler
• Hormonal Değişimler
• Yaşam Deneyimleri ve Travma

Anksiyete Türleri Nedir?

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Yaygın anksiyete bozukluğu, kişinin günlük yaşamında birçok konu hakkında sürekli ve aşırı endişe duymasıdır. Kaygıyı kontrol etmek çoğu zaman zordur.

Yaygın anksiyete bozukluğunda görülebilen belirtiler şunlardır:

• Sürekli gerginlik ve huzursuzluk hissi
• Çabuk yorulma
• Konsantrasyon güçlüğü
• Kas gerginliği
• Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorlanma

Panik Bozukluğu

Panik bozukluğu, tekrarlayan ve beklenmedik panik ataklarla kendini gösteren bir anksiyete bozukluğudur. Panik atak sırasında kişi, ortada gerçek bir tehlike olmasa bile yoğun korku ve kontrol kaybı hissi yaşayabilir. Bazı kişilerde ataklar günde birkaç kez görülürken, bazılarında yılda birkaç kez ortaya çıkabilir.

Panik atak sırasında ortaya çıkabilen belirtiler şunlardır:

• Kalp çarpıntısı
• Terleme
• Titreme
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Baş dönmesi veya bayılacak gibi hissetme
• Karıncalanma

Panik bozukluğu zamanla kişinin sosyal, akademik veya mesleki yaşamını olumsuz etkileyebilir.

Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi)

Sosyal anksiyete bozukluğu, kişinin başkaları tarafından olumsuz değerlendirilme, utandırılma veya reddedilme korkusu taşımasıdır. Topluluk önünde konuşma, yeni insanlarla tanışma veya kalabalık ortamlarda bulunma gibi durumlar yoğun kaygıya neden olabilir.

Sosyal anksiyete bozukluğunda görülebilen belirtiler şunlardır:

• Yüz kızarması
• Terleme
• Kalp çarpıntısı
• Karın ağrısı veya mide rahatsızlıkları
• Göz teması kurmada zorlanma
• Sosyal ortamlardan kaçınma

Ayrılma Kaygısı Bozukluğu

Ayrılma kaygısı bozukluğu hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir.Kişi sevdiklerinin başına kötü bir şey gelebileceğinden korkabilir veya onlardan uzak kalmak istemeyebilir. Ayrılık durumlarında yoğun huzursuzluk, korku ve fiziksel rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.

Ayrılma kaygısı bozukluğunda görülebilen bazı belirtiler şunlardır:

• Ayrılma düşüncesiyle yoğun endişe
• Ayrılıkla ilgili kabuslar
• Yalnız kalmaktan kaçınma
• Ayrılık sırasında fiziksel rahatsızlık hissi

Seçici Mutizm

Seçici mutizm yaşayan çocuklar evde rahatça konuşabilirken okul veya yabancı ortamlarda konuşmakta zorlanabilirler. Bu durum çoğunlukla çocukluk döneminde, genellikle 5 yaşından önce ortaya çıkar.

Bu bozuklukta görülebilen durumlar şunlardır:

• Aşırı utangaçlık
• Sosyal ortamlarda geri çekilme
• Göz teması kurmaktan kaçınma
• Öfke veya kaygı nöbetleri

Agorafobi

Agorafobi, kişinin kaçmanın veya yardım almanın zor olacağını düşündüğü ortamlarda bulunmaktan yoğun korku duymasıdır.

Agorafobisi olan kişiler genellikle aşağıdaki durumlarda kaygı yaşayabilir:

• Toplu taşıma kullanmak
• Uçağa binmek
• Kapalı alanlarda bulunmak
• Kalabalık ortamlarda yer almak
• Uzun süre sıra beklemek
• Ev dışında tek başına olmak

Anksiyete Krizi Nedir?

Anksiyete krizi; ani başlayan, yoğun korku, kaygı ve huzursuzluk hissi ile karakterize bir durumdur. Kriz sırasında kişi gerçek bir tehlike olmamasına rağmen kendisini tehdit altında hissedebilir. Bu durum genellikle birkaç dakika ile yarım saat arasında sürse de bazı kişilerde daha uzun sürebilir.

Anksiyete krizi yaşayan bireyler çoğu zaman kalp krizi geçirdiklerini veya kontrolünü kaybedeceklerini düşünebilirler. Ancak bu belirtiler genellikle kaygı kaynaklıdır ve fiziksel bir hastalıktan ziyade psikolojik bir durumla ilişkilidir.

Anksiyete krizinin belirtileri şunlardır:

• Kalp çarpıntısı veya hızlı kalp atışı
• Nefes darlığı veya boğulma hissi
• Göğüs ağrısı veya sıkışma
• Baş dönmesi veya sersemlik
• Terleme veya üşüme
• Titreme veya kas gerginliği
• Mide bulantısı veya karın ağrısı
• Ellerde ve ayaklarda uyuşma
• Gerçek dışı hissetme (derealizasyon)
• Kontrolü kaybetme korkusu
• Ölüm korkusu

Anksiyete Nasıl Teşhis Edilir?

Anksiyetenin belirtileri diğer sağlık problemleri ile karıştırabileceğinden birkaç tetkik ve test istenir.

• Fiziksel Muayene
• Kan Testleri
• Hormon Testleri
• Elektrokardiyogram (EKG)
• Beyin Görüntüleme (MR/BT)
• Uyku Testi
• Psikolojik Testler gibi testler istenebilir.

Anksiyete Nasıl Tedavi Edilir?

İlaç tedavisi kapsamında antidepresanlar veya anksiyolitik ilaçları kullanılarak belirtiler hafifletilebilir. Ayrıca, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, yeterli uyku ve stres yönetim teknikleri gibi yaşam tarzı değişiklikleri, anksiyete tedavisini destekler.

Web sitesi içeriklerimiz Yayın Danışma Kurulu tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır.Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.